Informator uniwersytecki

Projekt pt. „Izolacja związków fenolowych zawartych w wyciągach Zingiber officinale i ocena ich aktywności przeciwdrgawkowej w modelach in vivo” uzyskał dofinansowanie w ramach konkursu OPUS 21, organizowanego przez Narodowe Centrum Nauki. Badania są realizowane we współpracy trzech jednostek uniwersyteckich: Zakładu Farmakognozji z Ogrodem Roślin Leczniczych (kierownik projektu: prof. dr hab. n. med. i n. o zdr. Wirginia Kukuła-Koch), Katedry i Zakładu Farmakologii Doświadczalnej i Klinicznej (dr n. farm. Kinga Gaweł, prof. uczelni) Uniwersytetu Medycznego w Lublinie oraz Katedry Fizjologii Zwierząt i Farmakologii (dr hab. n. biol. Dorota Nieoczym) Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Projekt jest realizowany we współpracy z międzynarodowymi ośrodkami naukowymi.

Projekt koncentruje się na opracowaniu optymalnych warunków analitycznych do izolacji aktywnych związków fenolowych z kłączy imbiru lekarskiego (Zingiber officinale Rosc.). Kluczowym elementem badań będzie wykorzystanie chromatografii przeciwprądowej – nowoczesnej techniki analitycznej pozwalającej na efektywne rozdzielanie składników mieszanin. Chromatografia przeciwprądowa wyróżnia się szeregiem zalet, takich jak niskie koszty eksploatacji, krótki czas separacji oraz możliwość jednorazowego wprowadzenia dużej ilości wyciągu. Dzięki temu technika ta pozwoli na uzyskanie odpowiedniej ilości substancji aktywnych do przeprowadzenia dalszych badań na modelach zwierzęcych.

Kłącze imbiru od wieków jest wykorzystywane w tradycyjnej medycynie azjatyckiej jako środek żółciopędny, przeciwdrobnoustrojowy i przeciwdziałający mdłościom. Bazując na wcześniejszych obiecujących wynikach uzyskanych przez wykonawców projektu, które potwierdziły przeciwdrgawkową aktywność jednego z metabolitów imbiru, planowane jest dalsze badanie wyizolowanych związków. W ramach pracy doktorskiej pojedyncze substancje będą oceniane pod kątem ich działania przeciwdrgawkowego i przeciwpadaczkowego przy wykorzystaniu różnych modeli drgawek i padaczki u Danio rerio (danio pręgowany) oraz myszy.

Padaczka to przewlekłe schorzenie neurologiczne, spowodowane nieprawidłową aktywnością elektryczną neuronów w ośrodkowym układzie nerwowym. Mimo że choroba ta znana jest od stuleci, a jej mechanizmy zostały częściowo wyjaśnione, współczesna medycyna wciąż nie dysponuje skutecznymi metodami leczenia. Istnieje więc pilna potrzeba opracowania nowych leków, które nie tylko złagodzą lub zahamują napady padaczkowe, w tym w przypadku lekoopornych form padaczki (stanowiących obecnie około 30–40% wszystkich przypadków), ale również będą zdolne do zapobiegania procesom epileptogennym lub ich całkowitego wyleczenia.

Projekt znacząco wpłynie na rozwój takich dziedzin, jak farmakognozja, farmakologia oraz chemia analityczna. Uzyskane wyniki nie tylko poszerzą wiedzę na temat efektywnej izolacji aktywnych metabolitów przy wykorzystaniu chromatografii przeciwprądowej na większą skalę, ale także pozwolą zidentyfikować związki z imbiru o działaniu przeciwdrgawkowym. Dodatkowo projekt przyczyni się do poznania mechanizmów działania tych substancji, co może otworzyć nowe perspektywy w leczeniu schorzeń neurologicznych, takich jak padaczka.