X Konferencja naukowo-szkoleniowa „Stare i nowe patogeny

numer 035

marzec 2025

★

X Konferencja naukowo-szkoleniowa „Stare i nowe patogeny – aktualne problemy"

W dniach 14–15 lutego 2025 r. odbyła się kolejna X Konferencja naukowo-szkoleniowa „Stare i nowe patogeny – aktualne problemy”, której organizatorem była Katedra i Zakład Mikrobiologii Lekarskiej Uniwersytetu Medycznego w Lublinie pod patronatem JM Rektora UM prof. dra hab. Wojciecha Załuska. Konferencja miała formę hybrydową, stacjonarnie odbywała się w Auli Collegium Universum, natomiast przekaz online był realizowany przez firmę Sans Souci, która już kolejny rok współpracowała z nami, wykazując się wysokim profesjonalizmem transmisji i pomocą w organizacji. Nagranie wykładów zostało udostępnione na stronie konferencji osobom zarejestrowanym jeszcze przez 30 dni. Ogromne grono uczestników (w sumie ok. 2800) wskazuje na wielką potrzebę przedstawienia aktualnej problematyki chorób infekcyjnych i ich konsekwencji w szerokim aspekcie – bieżącej sytuacji epidemiologicznej, działań profilaktycznych i związanych z tym problemów oraz możliwości diagnostycznych i terapeutycznych. Konferencja była kierowana do lekarzy i mikrobiologów, studentów kierunków medycznych oraz osób zainteresowanych problemami chorób infekcyjnych. Podczas sesji plakatowej (stacjonarnej) – prezentowane były 24 prace m.in. studentów SKN i pracowników realizujących tematy badawcze.

Konferencję otworzyła jej organizatorka prof. dr hab. Alina Olender, przewodnicząca komitetu organizacyjnego.

Otwarcie konferencji prof. Alina Olender

Sesja I pt. "Późne konsekwencje chorób infekcyjnych" – była transmitowana również przez najpopularniejszy internetowy serwis zdrowotny w Polsce – Medonet, który objął patronat nad tą sesją. Pani dr Anna Zimny-Zając, redaktorka naczelna Medonet, prowadziła tę sesję wraz z prof. drem hab. Krzysztofem Simonem oraz prof. drem hab. Krzysztofem Tomasiewiczem. Pierwszy wykładowca – prof. dr hab. Michał Zembala połączył się online z Ukrainy, gdzie przebywał ze względu na prowadzenie poważnej operacji kardiologicznej. Przedstawił wykład pt. "Infekcyjne zapalenie wsierdzia – gdzie jesteśmy w 2025 roku", w którym zwrócił uwagę na aktualne wytyczne i problemy w rozpoznaniu infekcji, postępowaniu diagnostycznym i leczenia. Podzielił się też swoimi refleksjami w zakresie luk w obowiązujących wytycznych. Kolejny wykład "Problemy towarzyszące chorobom przenoszonym przez kleszcze" zaprezentowany przez prof. dra hab. Krzysztofa Simona dotyczył chorób infekcyjnych przenoszonych przez kleszcze. W bardzo ciekawie przedstawionym problemie transmisji szerokiej grupy drobnoustrojów przez różne gatunki i formy kleszczy – Pan Profesor podzielił się swoimi uwagami i doświadczeniem, wskazując na wagę właściwej interpretacji badań diagnostycznych i leczenia oraz zwrócił uwagę na popełniane w tym zakresie błędy. Natomiast prof. dr hab. Krzysztof Tomasiewicz w wykładzie "Uszkodzenie śródbłonka jako następstwo infekcji wirusowych" przedstawił bardzo poważne konsekwencje chorób wirusowych (na przykładzie COVID-19, grypy, Hantawirusów i in.) oraz omówił patomechanizmy powiązane ze śródbłonkiem, które mogą powodować zagrożenie życia chorego i są kluczowe w rozwoju chorób o etiologii wirusowej.

wykłądy podczas konferencji — prof. Krzysztof Simon, prof. Krzysztof Tomasiewicz, dr Anna Zimny-Zając, prof. Michał Zembala

Powiązaną kontynuacją tematu było wystąpienie dra hab. Tomasza Dzieciątkowskiego pt. "Długoterminowa konsekwencja COVID-19", obejmujące charakterystykę „long COVID”, czynniki ryzyka, aktualne dane epidemiologiczne i opinię na temat konieczności prowadzenia edukacji pacjentów w zakresie prowadzenia szczepień w kierunku COVID-19 i grypy. Na koniec sesji wywiązała się burzliwa dyskusja na temat nieuzasadnionego prowadzenia badań kleszczy przynoszonych do laboratoriów przez pacjentów. Dr hab. Tomasz Dzieciątkowski wskazał, że zgodnie z przepisami laboratoria badające materiał ludzki, nie mogą badać materiału zwierzęcego, tj. kleszczy.

Prof. Agnieszka Szuster-Ciesielska i prof. Andrzej Siwicki – prowadzący sesję

W kolejnej II sesji "Niebezpieczne i nieprzewidywalne drobnoustroje" prof. dr hab. Andrzej Siwicki przedstawił nowe zagrożenia wirusologiczne w XXI wieku. Była to prezentacja najnowszych informacji dotyczących nowych wirusów, takich jak: Oropouche, Heartland, Bourbon, Keystone, Powassan, Denga, Zika (i in.) – ich cech charakterystycznych, zasad diagnostyki oraz czynników ryzyka w rozprzestrzenianiu się. Kolejnym tematem również niezwykle ciekawym był prezentowany przez prof. dr hab. Agnieszkę Szuster-Ciesielską wykład pt. "Nowe perspektywy zastosowania technologii mRNA w profilaktyce chorób zakaźnych". Pani Profesor przedstawiła obecnie prowadzone badania nad szczepionkami w kierunku: HIV, HSV-2, boreli, wirusa Zika, które są dużą nadzieją na opanowanie wywoływanych przez nie chorób zakaźnych. Temat "Problemy diagnostyki zakażeń flawiwirusami" omówiła dr hab. Katarzyna Pancer, zwracając uwagę na problemy diagnostyki i interpretacji badań serologicznych związanych z reakcjami krzyżowymi w oznaczaniu swoistych przeciwciał. Kolejny temat "Wzrost przypadków chorób zakaźnych – przyczyny i skutki" prezentowany przez dr Ewę Duszczyk był bardzo ciekawym spojrzeniem na ten problem w powiązaniu z własnymi doświadczeniami i aktualną sytuacją epidemiologiczną w Polsce oraz kluczowym znaczeniem świadomości pacjentów i podejściu lekarzy do szczepień, a także wpływu ruchów antyszczepionkowych.

W sesji III "Problem z opanowaniem lekooporności bakterii" prof. dr hab. Waleria Hryniewicz przedstawiła sukcesy i porażki w walce z lekoopornymi bakteriami, wskazując na wiele czynników, które mają wpływ na ograniczanie występowania szczepów bakterii wieloopornych. Kontynuacją problemu lekooporności była prezentacja prof. dra hab. Tomasza Gosiewskiego "Problemy z wykrywaniem lekooporności bakterii nowoczesnymi metodami genetycznymi". Pan Profesor przedstawił zasady diagnostyki z uwzględnieniem toku postępowania, analiz NGS, podkreślając możliwe sukcesy i porażki w stosowaniu tych nowoczesnych metod. Prof. dr hab. Anna Malm w wykładzie "Naturalne leki wspierające antybiotykoterapię" przedstawiła przykłady leków roślinnych, które wykazują aktywność przeciwdrobnoustrojową, synergizm z antybiotykami i mogą mieć działanie adiuwantyczne.

Natomiast dr Piotr Barszczewski zaprezentował bardzo ciekawy temat "Mikrobiota jelit a kolonizacja bakteriami wieloopornymi", w którym wskazał na rolę czynników wpływających na ogólnoustrojową homeostazę powiązaną z mikrobiotą przewodu pokarmowego oraz konsekwencje dysbiozy, sprzyjające kolonizacji szczepami wieloopornymi.

Po III sesji – odbyły się warsztaty dla zarejestrowanych osób, które uczestniczyły w spotkaniu stacjonarnie na temat "Identyfikacja drobnoustrojów i mechanizmów oporności pałeczek Gram-ujemnych", które poprowadziła dr Elżbieta Literacka i dr Justyna Niedźwiadek, prof. ucz.

15 lutego – sesję IV "Bliskie i odległe skutki zakażeń", rozpoczęła prof. dr hab. Anna Skoczyńska, przedstawiając bardzo ciekawy temat „Ciemna strona księżyca” – mniej znane zakażenia dobrze znanych drobnoustrojów. Pani Profesor skupiła się na trzech ważnych patogenach: Neisseria meningitidis, Haemophilus influenzae, Streptococcus pneumonaie. Szczególnie interesujące było przedstawienie nowych klonów N. meningitidis i nietypowych dla tego patogenu, dominujących objawów brzusznych i przypadków zakażenia cewki moczowej. Również bardzo niepokojącą informacją był wzrost niebezpiecznych zakażeń H. influenzae u noworodków. W kolejnym wykładzie prof. dr hab. Alina Olender zaprezentowała temat "Wpływ mikrobioty jamy ustnej i chorób przyzębia na zdrowie człowieka". Jest to obszerny problem negatywnego działania mikroorganizmów wywodzących się z jamy ustnej oraz ich metabolitów na funkcjonowanie organizmu w różnych jego obszarach oraz możliwy wpływ na ważne choroby ogólnoustrojowe człowieka. Kluczowym działaniem jest zapobieganie infekcjom i prawidłowa higiena jamy ustnej. Natomiast temat "Zakażenia u chorych na cukrzycę – przedstawił lek. Dominik Porada, charakteryzując specyficzne dla tej grupy chorych predyspozycje oraz problemy w przebiegu COVID-19 i grypy. Kolejny wykład "Wczesna profilaktyka chorób infekcyjnych w ginekologii i położnictwie", zaprezentowała dr hab. Marzena Laskowska, prof. ucz., zwracając uwagę na profilaktykę okołoporodową i znaczenia szczepień kobiet ciężarnych w kierunku krztuśca, HPV i COVID-19.

Profesorowie na konferencji — Prof. Tomasz Gosiewski i dr Piotr Barszczewski

W Sesji V ważną – szczególnie dla mikrobiologów, ale również dla lekarzy zajmujących się leczeniem zakażeń wywołanych przez szczepy wielooporne – była prezentacja dr Doroty Żabickiej "Wątpliwości w interpretacji lekooporności bakterii a Rekomendacje EUCAST 2025". Przedstawiony schemat diagnostyki powiązany z zasadami interpretacji wyników mikrobiologicznych, był przedstawiony przez Panią Doktor w sposób jasny i zrozumiały wobec nowych Rekomendacji EUCAST 2025, które obowiązują we wszystkich laboratoriach mikrobiologicznych w Polsce. "Grzybice skóry, włosów i paznokci – problemy diagnostyki mikologicznej" był kolejnym ciekawym tematem zaprezentowanym przez mgra Tomasza Skalskiego, który przedstawił epidemiologię grzybic i różną ich lokalizację w organizmie oraz kluczowe elementy diagnostyki. Natomiast dr Anna Białecka zwróciła uwagę na ważny problem dla lekarzy i mikrobiologów "Błędy przy pobieraniu materiału do badań mikrobiologicznych – jak eliminować". Przedstawiła tego konsekwencje w sformułowaniu końcowego wyniku badania i własne doświadczenia oraz uwagi związane z zasadami opracowania wyników mikrobiologicznych. Temat również bardzo ważny dla lekarzy i chorych "Zastosowanie zaawansowanych testów serologicznych w diagnostyce chorób zakaźnych" przedstawiła dr hab. Agnieszka Magryś, prof. ucz. W bardzo ciekawy sposób omówiła główne zasady testów, które mogą sprawiać problemy w ich wykonywaniu oraz przedstawiła ich zastosowanie i zasady interpretacji, co jest kluczowe w sformułowaniu końcowego wyniku badań. Ostatnia VI sesja "Problemy chorób infekcyjnych" obejmowała ważne, aktualne tematy, istotne w obecnej sytuacji epidemiologicznej – dr Anna Golke przedstawiła wykład "Czy zwierzęta domowe mogą zakazić się od człowieka?" Zwróciła uwagę, że bliskie kontakty człowieka ze zwierzętami mogą przyczynić się do transmisji drobnoustrojów chorobotwórczych dla ludzi, prowadząc do bardzo poważnych ich zakażeń i zgonu zwierzęcia, szczególnie dotyczy to chorób wirusowych. Kierowany szczególnie do lekarzy wykład zaprezentowała dr Barbara Hasiec pt. "Krztusiec i zakażenia mykoplazmami – dylematy pediatry". W obecnej sytuacji epidemiologicznej przedstawienie przez Panią Doktor kluczowych cech zakażeń i schematów diagnostyki, własnych doświadczeń oraz możliwych wątpliwości diagnostycznych były bardzo pomocnymi wskazówkami. Natomiast dr Mateusz Szymański w wykładzie "Szybka diagnostyka mikrobiologiczna wobec zagrożenia życia pacjenta" zaprezentował główne zasady wykorzystania w diagnostyce zakażeń nowoczesnej aparatury w laboratorium mikrobiologicznym, zasady wykonania, zastosowania i interpretacji wyników badań. Było to bardzo ważne wystąpienie z cennymi uwagami i przedstawieniem własnych doświadczeń. Na koniec sesji wystąpił dr hab. Rafał Patryn, prof. ucz., który przedstawił "Problemy prawne pacjenta i lekarza – a choroby zakaźne". Jest to istotny aspekt pracy lekarzy oraz pacjentów w dobie zwiększającej się liczby przypadków chorób zakaźnych i związanym z tym problemów diagnostyki i terapii.

Na koniec konferencji zostały wręczone nagrody (I, II, III miejsce oraz dwa wyróżnienia) za prezentowane prace podczas sesji plakatowej.

Autorka: prof. dr hab. Alina Olender