Informator uniwersytecki

Naukową część konferencji rozpoczął dr n. o zdr. Kamil Zaworski – fizjoterapeuta, nauczyciel akademicki Akademii Bialskiej im. Jana Pawła II w Białej Podlaskiej, który wygłosił wykład pt. Najczęstsze tendinopatie kończyny górnej – diagnostyka i postępowanie fizjoterapeutyczne.

Temat wykładu poruszał zagadnienie tendinopatii – pojęcia opisującego stan patologiczny w obrębie ścięgna, który cechuje się występowaniem obrzęku, bólu i upośledzenia ruchomości wykonywanym z zaangażowaniem ścięgna dotkniętego tendinopatią. Jest to szerokie pojęcie określające różne przewlekłe zmiany w ścięgnach, którym towarzyszy miejscowy ból nasilający się przy aktywności fizycznej. Często w wyniku przeciążenia tkanek miękkich oraz stanu zapalnego, dochodzi do przebudowy tkanki, powodując jej osłabienie. Szczegółowo został omówiony system ruchu jako źródło dysfunkcji i symptomów z nim związanych. Przedstawiona została również epidemiologia tendinopatii w obrębie kończyny górnej, diagnostyka oraz przykładowe metody postępowania fizjoterapeutycznego. Proces diagnostyki i terapii został szczegółowo omówiony w oparciu o aktualne badania, dowody naukowe i kliniczną literaturę.      

Kolejny wykład pt. Przepona w centrum zainteresowania fizjoterapeuty wygłosił mgr Grzegorz Gamracki D.O. MSc PT – fizjoterapeuta.

Z punktu widzenia fizjoterapeuty każdy mięsień z prawie 640 budujących ciało człowieka jest niezwykle istotny, gdyż dysfunkcja nawet tylko jednego z nich stanowi dla niego problem funkcjonalny i pole do pracy. Przepona oddzielająca klatkę piersiową od jamy brzusznej, odgrywa zaskakująco ważną rolę w wielu aspektach naszego zdrowia. Choć zazwyczaj kojarzona z procesem oddychania, jej wpływ sięga znacznie dalej, wpływając na ogólną kondycję fizyczną i emocjonalną. Przepona jest głównym mięśniem odpowiedzialnym za oddychanie. W czasie wdechu rozszerza się, zmniejszając ciśnienie w klatce piersiowej i umożliwiając tym samym wchłanianie tlenu. Praca przepony ma również wpływ na postawę i stabilność ciała. Poprawne oddychanie z udziałem przepony sprzyja utrzymaniu prawidłowej krzywizny kręgosłupa oraz stabilności miednicy. Przepona, choć niewidoczna na co dzień, odgrywa kluczową rolę w naszym zdrowiu i codziennym funkcjonowaniu. Świadomość i pielęgnowanie pracy tego mięśnia poprzez różne techniki treningowe może przyczynić się nie tylko do poprawy oddychania, ale również do ogólnego zdrowia fizycznego i psychicznego. Zadbanie o zdrowie przepony to inwestycja w dobre samopoczucie i pełnię życia.

Podczas panelu eksperckiego uczestnicy tegorocznej „Majówki z Fizjoterapią” mieli możliwość wysłuchania retransmisji wykładu (z Polish Fascia Symposium 2024) prof. Andrzeja Piłata – fizjoterapeuty, dyrektora Tupimek School of Myofascial Therapies (Madryt, Hiszpania) pt. Indukcja mięśniowo-powięziowa – anatomiczne podejście do terapii dysfunkcji powięziowych.

Wykład dotyczył wyjaśnienia pojęcia indukcji mięśniowo-powięziowej (MIT). Metoda ta jest podejściem terapeutycznym hands-on (wykorzystującym ręce terapeuty) do całego ciała. Skupia się na przywróceniu zmienionych funkcji ciała. W tym procesie, badania i terapii, praktyk wykonuje delikatny manualny, mechaniczny transfer napięcia (trakcja i/lub kompresja) do wybranej dysfunkcyjnej tkanki. Wynikiem jest recyprokalna reakcja pochodząca z ciała, która angażuje biomechaniczne, sygnalizacyjne, metaboliczne i w końcu psychologiczne reakcje. Celem tego procesu jest przebudowa reaktywności macierzy tkanki, torowanie i optymalizacja transferu informacji do i poprzez system powięziowy. Jest to przede wszystkim proces nauczania, poszukujący przywróconej homeostazy: odzyskiwanie zakresu ruchu, odpowiedniego napięcia, siły i głównie koordynacji ruchowej (Pilat 2017). Słowo „indukcja” wiąże się z odzyskiwaniem torowania ruchu, a nie z biernym rozciąganiem systemu powięziowego. Końcowym celem procesu terapeutycznego nie jest ustalanie stabilnych hierarchii, a raczej torowanie optymalnej adaptacji do wymogów środowiska (Pilat 2014). W tym procesie powinno podkreślać się istotność integracji (aktywne zaangażowanie) pacjenta.

Ostatni wykład ekspercki pt. Ból w pośladku – diagnostyka różnicowa przedstawił mgr Łukasz Stołowski – fizjoterapeuta, doktorant Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.

Ból pośladka może pojawić się z wielu powodów. Okolica pośladkowa jest miejscem skupiającym wokół siebie dużą ilość tkanek, takich jak mięśnie czy więzadła, które mogą odpowiadać za dolegliwości bólowe. Dodatkowo mogą pojawiać się również rzutowane dolegliwości bólowe z sąsiednich stawów (stawy kręgosłupa, stawy krzyżowo-biodrowe, stawy biodrowe) oraz wynikające z podrażnienia struktur nerwowych takich jak korzenie nerwowe lub nerwy obwodowe. Do zadań fizjoterapeuty należy zatem odnalezienie struktur dominujących w obrazie klinicznym i poddanie ich skutecznej terapii. Musi on również spróbować określić przyczyny powstania dysfunkcji, uwzględniając istnienie zaburzeń pierwotnych lub towarzyszących w innych odcinkach kręgosłupa i narządu ruchu. Kluczowe znaczenie do wdrożenia skutecznej i trwałej terapii ma zatem znajomość charakterystyki objawowej dysfunkcji poszczególnych struktur anatomicznych i tzw. interakcji czy reakcji łańcuchowych – ukazujących stopień powiązania czynnościowego pomiędzy poszczególnymi strukturami narządu ruchu. Podczas wykładu zostały zaprezentowane procedury diagnostyczne i terapeutyczne w oparciu o najnowsze doniesienia naukowe.

Po zakończeniu sesji eksperckiej odbyły się trzy sesje studenckie, które zgromadziły reprezentantów kierunków, takich jak fizjoterapia, pielęgniarstwo, położnictwo, lekarski, kosmetologia. Łącznie zaprezentowano 29 prac naukowych, ukazujących interdyscyplinarność w fizjoterapii. Młodzi adepci nauki zwracali uwagę na istotne, aktualne problemy rehabilitacji i zdrowienia, a także szeroko rozumianej profilaktyki chorób i dysfunkcji. Podczas tej części wydarzenia zostały poruszone aktualne wątki, będące odpowiedzią na zachodzące w otoczeniu człowieka zmiany w kontekście współczesnego rozwoju cywilizacji i nauki połączonej z praktyką. Przedstawione na konferencji wyniki badań stanowiły doskonałą aktualizację wiedzy z zakresu interdyscyplinarnej fizjoterapii.

W drugim dniu konferencji odbyły się specjalistyczne warsztaty skierowane do studentów i doktorantów, ale także do dyplomowanych fizjoterapeutów, kosmetologów i innych specjalistów z dziedziny nauk medycznych, nauk o zdrowiu i nauk o kulturze fizycznej. Przewodniczący Komitetu Organizacyjnego, współpracujący na co dzień z najlepszymi specjalistami z zakresu fizjoterapii, rokrocznie dokonują starań, aby uczestnicy "Majówek..." mieli możliwość zapoznania się z najnowszymi metodami stosowanymi we współczesnej fizjoterapii.            

Pierwszy warsztat pt. Najczęstsze tendinopatie kończyny górnej – diagnostyka i postępowanie fizjoterapeutyczne poprowadził dr n. o zdr. Kamil Zaworski – fizjoterapeuta, nauczyciel akademicki Akademii Bialskiej im. Jana Pawła II w Białej Podlaskiej. Warsztat był praktyczną kontynuacją zagadnienia poruszonego dzień wcześniej podczas wykładu.

Celem warsztatów było przedstawienie obszernego i aktualnego przeglądu ilościowego i jakościowego doniesień naukowych w zakresie patogenezy, patofizjologii, diagnostyki i postępowania terapeutycznego w tendinopatiach. Uczestnicy zostali zapoznani z czynnikami bio-psycho-społecznymi, które odgrywają kluczową rolę w zapoczątkowaniu, podtrzymywaniu i progresji choroby oraz utrudniają wyciszenie i zdrowienie. Omówione zostały także najnowsze metody zachowawczego leczenia tendinopatie. Omówiono i zaprezentowano ogólną metodykę programowania procesu terapeutycznego, opierając się na najnowszych metodach leczenia zachowawczego, a następnie przedstawiono problematykę najczęściej spotykanych tendinopatii kończyny górnej. Uczestnicy mieli również możliwość zastosowania poznanych metod terapeutycznych w procesie terapeutycznym pacjentów. 

Kolejny warsztat pt. Ocena postawy ciała w kontekście wad postawy i skolioz poprowadziła dr n. o zdr. Anna Kręgiel-Rosiak – fizjoterapeutka, nauczycielka akademicka Akademii Bialskiej im. Jana Pawła II w Białej Podlaskiej.

Uczestnicy zapoznali się z definicją postawy ciała w odniesieniu do ontogenezy, a także najczęściej występujących zaburzeń w jej obrębie. Zostały omówione czynniki wpływające na postawę ciała, wraz ze szczegółową biomechaniką w odniesieniu do narządu ruchu. Dzięki elementom diagnostyki różnicowej, uczestnik warsztatów będzie potrafił rozpoznać zaburzenie postawy będące procesem chorobowym, gdzie pojawia się konieczność odesłania lub współpracy ze specjalistą z innej dziedziny. Uczestnicy zostali zapoznani z dokładnym badaniem klinicznym pacjenta obejmującym układ ruchu, a także m.in. elementy badania neurologicznego czy wisceralnego w różnych grupach wiekowych. Zostały zaprezentowane techniki terapeutyczne pracy manualnej, treningu, a także zasady autoterapii do wykonywania przez pacjenta w warunkach domowych, aby w sposób kompleksowy prowadzić terapię osób z zaburzeniami w postawie ciała. Uczestnicy mieli możliwość zdobyć umiejętność przeprowadzenia szczegółowej oceny postawy ciała oraz zaplanowania i przeprowadzenia kompleksowej terapii w oparciu o szczegółowy wywiad oraz badanie.